Żywienie Domowej Szynszyli

Wciąż niewiele wiadomo na temat żywienia szynszyli w domowych warunkach. Brakuje naukowych prac studiujących tą kwestię. W większości zagadnienia poruszane są ogólnikowo, bez zagłębiania się w detale. Łatwiej spotkać suche schematy i wyliczenia, nie ma natomiast realnych wytycznych dla Właścicieli i Opiekunów.

Środowisko naturalne

W warunkach naturalnych szynszyle zjadają zwykle od 11 do 21 gatunków roślin, w zależności od obfitości opadów w sezonie. Ich dietę w większości stanowią 3 gatunki sukulentów, tj: Puya berteroniana, Nassella chilensis i Bridgesia incisaefolia. W niektórych okresach pierwszy gatunek, czyli Puya, może stanowić 80% diety. Okazjonalnie opisywano szynszyle polujące na bezkręgowce. Należy zaznaczyć, że te dane wciąż są uzupełniane na bieżąco, w miarę jak spływają wyniki obserwacji różnych stad zwierząt w różnych typach terenu.

Jednak co do zasady, zjadany w naturalnych warunkach pokarm jest ubogi w składniki odżywcze, a bogaty we włókno. Komórki roślin, którymi odżywiają się szynszyle są bogate w krzemionkę, co czyni owo włókno niezwykle twardym i odpornym na rozcieranie. Szynszyle nie wykazują instynktownego zainteresowania nasionami, czy roślinami strączkowymi jakie rosną w ich środowisku. Wybierają przede wszystkim zioła oraz podsuszone, zdrewniałe liście i gałązki krzewów i sukulentów, nawet w okresach urodzaju. W przeciętnym posiłku szynszyli włókno pokarmowe stanowi 2/3 objętości. To duża różnica, w porównaniu z dietą innych gryzoni, czy zajęczaków, żerujących głównie na pokarmach soczystych, gdzie poziom włókna oscyluje na poziomie 20 – 30%.

Zatem naturalny posiłek szynszyli jest bardzo twardy i wymaga od zwierzęcia bardzo dokładnego przeżucia. Takie żucie, musi siłą rzeczy powodować szybkie ścieranie się zębów. Mało tego, części roślin jakie zjadają zwierzęta, są pokryte kurzem, pyłem oraz piaskiem, co jeszcze bardziej zwiększa ścieralność pokarmu.

Szynszyle pożywiają się na wolności głównie w nocy. W godzinach wieczornych trawione jest około 70% dawki pokarmowej, zaś cekotrofy konsumowane są rano. Pasaż treści trwa około 12 – 15 godzin.

Domowa dieta

W związku ze specyficznymi potrzebami pokarmowymi w naturze, dieta domowej szynszyli często ma tendencje do bycia niedoborową we włókno i zbyt bogatą w kalorie. Winne są temu z reguły podawane w niewspółmiernie dużych ilościach treściwe i kaloryczne pokarmy, takie jak granulaty, karmy ekstrudowane, mieszanki zbożowe, owoce, orzechy, przysmaki. Dieta szynszyli powinna być dosyć uboga i surowa.

Ponieważ szynszyle mają predyspozycje do chorób stomatologicznych i otyłości, to pilnowanie rygoru dietetycznego wydaje się tym istotniejsze. Wiele szynszyli ma problemy z zębami jeszcze przed skończeniem 8 roku życia, choć ich potencjał sięga nawet 20 lat.

szyle_piramida

Siano dobrej jakości, najlepiej tymotkowe, stale dostępne. Najlepiej podawać 2 rodzaje siana jednocześnie aby zwiększyć różnorodność gatunków roślin oraz dostępność różnych związków i minerałów.
Dodatek gałązek, pędów i kory drzew jadalnych bez ograniczeń;
Różnorodne susze roślinne, mieszanki ziołowe, liście drzew lub krzewów w ilości 2 garści na jednego osobnika;
1 raz dziennie 1 łyżeczka do herbaty suszonych warzyw, których skład zmieniałby się codziennie;
Dodatek karmy jest opcjonalny i wiele szynszyli nie potrzebuje jej w ogóle; Jeśli istnieje wskazanie do podaje się 1 raz dziennie 1 łyżeczkę do herbaty karmy bezzbożowej, najlepiej typu pelet. Karmy ekstrudowane oraz róznorakie mieszanki są uważane za szkodliwe;
Wysokoenergetycznych pokarmów nie powinno się podawać w ogóle (m.in. owoce świeże i suszone, rodzynki, migdały, nasiona, ludzkie smakołyki);
Świeża woda dostępna bez ograniczeń;
Dodatek elementów pomagających ścierać zęby (m.in. drewniane deseczki i żerdki, patyki, pędy drzew, pumeks, skała wulkaniczna).
Jako przysmak lub nagroda gałązka świeżych ziół.

DSC_4915

Do jadalnych dla szynszyli gatunków drzew i krzewów należą: jabłoń, osika, jeżyna, czarna porzeczka, topola, dereń, wiąz, winorośl, głóg, orzech laskowy, kiwi, morwa, gruszka, pikan (orzesznik jadalny), sosna – jedynie wpierw okorowane, a potem wysuszone gałęzie, topola, pigwa, dzika róża, jawor, wierzba (ale nie wierzba biała), loquat, truskawka, jarzębina, brzoza biała i szara. Należy zadbać o to, aby podawane gałązki nie pochodziły z terenów poddawanych opryskom, ani nie były chemicznie konserwowane. Aby zapobiec rozwojowi pleśni powinno się je przechowywać w suchym i wentylowanym miejscu.

Do szkodliwych lub potencjalnie szkodliwych zaliczają się: migdałowiec, morela, buk, robinia akacjowa, czarny lotos, starzec, szakłak, nerkowiec, cedr, wiśnia, kasztan, aronia, drzewa cytrusowe – pomarańcze, cytryny, grejpfruty, itp., cyprys, heban, bez, eukaliptus, jodła, miłorząb, cykuta, ostrokrzew, iglicznia, hortensja, jałowiec, kumkwat, wawrzyn, mahoń, mango, klon, nektarynka, jadłoszyn, mirt, dąb, oleander, brzoskwinia, Sosna – świeże gałązki oraz szyszki, pistacja, śliwka, sekwoja, sandałowiec, świerk, tek, orzech włoski, fikus, wierzba biała, cis.

Bibligorafia:

  1. V. Derbaudrenghien, A. Van Caelenberg, K. Hermans, Ingrid Gielen, A. Martel. Dental pathology in chinchillas. Vlaams Diergeneeskundig Tijdschrift, 2010.
  2. David Alan Crossley. DENTAL DISEASE IN CHINCHILLAS. 2003.
  3. Cortes A., Miranda E., Jimenez J.E. : Seasonal food habits of the endangered long-tailed chinchilla (Chinchilla lanigera): the effect of precipitation. Mammalian Biology, 2002.
  4. Teresa Bradley Bays, Teresa Lightfoot, Jörg Mayer. EXOTIC PET BEHAVIOR. Saunders, an imprint of Elsevier Inc, 2006.
  5. Capello Vittorio. Diagnosis and treatment of dental disease in pet rodents. Journal of Exotic Pet Medicine, 2008.
  6. Clauss Marcus. Clinical Technique: Feeding Hay to Rabbits and Rodents. Elsevier 2012.
  7. http://wildchinchillas.org/
  8. M. Gumpenberger, E. Jeklova, M. Skoric, K. Hauptman, L. Stehlik, S. Dengg, V. Jekl. Impact of a high-phosphorus diet on the sonographic and CT appearance of kidneys in degus, and possible concurrence with dental problems. Veterinary Record published online January 11, 2012.
  9. Lianne McLeod. Chinchilla Chew Toys – Safe and Toxic Woods