Konsultacje stomatologiczne oraz operacje od strony formalnej

Czyli po co są konsultacje, jakie jest ryzyko narkozy i za co się płaci podczas takiej wizyty… oraz sporo innych kwestii. 

Tekst ten powstał przede wszystkim w odpowiedzi na stale powiększającą się liczbę Właścicieli szukających profesjonalnej porady stomatologicznej. Dotyczy głównych aspektów pracy z pacjentami stomatologicznymi i wyjaśnia najczęstsze wątpliwości jakie spędzają sen z powiek Opiekunów. Tekst jest rodzajem wstępu i przygotowania do właściwej wizyty.


PO CO W OGÓLE POTRZEBNA JEST KONSULTACJA STOMATOLOGICZNA 

I JAK JEST PRZEPROWADZANA


Konsultacja stomatologiczna
jest badaniem, którego głównym celem jest rozpoznanie i opisanie wady stomatologicznej oraz podjęcie jej leczenia. Głównymi wskazaniami do konsultacji są objawy towarzyszące chorobie zębów, takie jak: brak lub zmniejszenie apetytu, wybiórczy apetyt (np. tylko na miękkie pokarmy), ślinienie, pocieranie łapką pyszczka, deformacje twarzy, wtórne objawy okulistyczne albo z układu oddechowego. Jednak to nie wszystko. Konsultacje stomatologiczne mają także znaczenie profilaktyczne i coraz częściej przeprowadzane są u zwierząt klinicznie zdrowych, aby wcześnie rozpoznać i skorygować predyspozycje do choroby zębów w starszym wieku. Takie badania profilaktyczne są najbardziej miarodajne w okresie od 6 miesięcy do 1 roku, w zależności od gatunku zwierzęcia.


Zdjęcie rocznej szynszyli z obiektywnie rozpoznaną wadą stomatologiczną umiarkowanego stopnia przy użyciu linii referencyjnych.

Jak wygląda konsultacja? Konsultacja składa się generalnie z 3 części. Badania klinicznego, badania jamy ustnej oraz badania rentgenowskiego czaszki. Wszystkie te elementy współgrają ze sobą i żadnego nie można opuścić jeśli wynikiem ma być rzetelne rozpoznanie problemu. W trakcie badania klinicznego oceniany jest ogólny stan zdrowia pacjenta oraz zadawane są pytania Właścicielom odnośnie żywienia i warunków hodowli.

20140430_142400
Świnka morska z objawami silnego ślinienia. Posklejane futerko pod brodą i na szyi. Bardzo częsty objaw choroby stomatologicznej.

W drugiej części konsultacji badane są zęby od strony jamy ustnej. Część zęba wystająca z dziąsła nosi nazwę korony klinicznej. Bada się przede wszystkim kształt i wysokość poszczególnych koron, ich posadowienie w zębodołach (czy nie są ruchome), kondycję dziąseł, oraz cechy ewentualnego stanu zapalnego przyzębia.

20150525_214757
Widok jamy ustnej królika z wadą stomatologiczną przebiegającej z wykształceniem ostrej wyrośli na ostatnim zębie trzonowym prawej żuchwy. Takie zmiany potrafią dotkliwie pokaleczyć język.

Ostatnim, trzecim etapem konsultacji są zdjęcia rtg. Zdjęcia pokazują części zęba ukryte w zębodole, czyli koronę zębodołową oraz wierzchołek. Na radiogramach ocenia się kształt zębów, ich budowę i strukturę. Dalej głębokość zębodołów, wysycenie kości, wygląd stawów skroniowo-żuchwowych i oczywiście zakres ewentualnych zmian patologicznych. To właśnie zdjęcia rtg są w większości przypadków rozstrzygające. Na ich podstawie stawia się rozpoznanie i ordynuje leczenie. Aby zdjęcia były czytelne muszą zostać odpowiednio wykonane. I tu wchodzimy w obszar znieczulenia.

Ad 3.2
Przykładowe zdjęcia rtg czaszki królika. Z reguły wykonuje się 6 – 8 projekcji oraz dodatkowe zdjęcia wewnątrzustne.


PRZEPROWADZENIE ZNIECZULENIA OGÓLNEGO
ORAZ ZGODA NA ZABIEG LEKARSKO-WETERYNARYJNY

 

Po co używać znieczulenia? Znieczulenie (inaczej narkoza) jest niezbędne do wykonania prawidłowego badania jamy ustnej, zębów oraz stomatologicznych badań dodatkowych. Badanie jamy ustnej wykonuje się z użyciem metalowych rozwieraczy, których założenie u przytomnego zwierzęcia może skutkować (i niestety w przeszłości skutkowało) ciężkimi urazami takimi jak wyłamania zębów, złamania kości, krwotoki. Ponadto z badań naukowych wynika (A. Crossley Dental Disease in Chinchilla 2003), że podczas znieczulenia można wychwycić aż o 50% więcej zmian, niż w trakcie przeglądu jamy ustnej zwierzęcia przytomnego. Często zabiegi na jamie ustnej są nieprzyjemne lub nawet bolesne – np. sprawdzanie ruchomości zębów albo głębokości kieszonek dziąsłowych, wymiana plomb po zabiegach, a siłowe rozwieranie szczęk budzi lęk zwierzęcia. W końcu, aby precyzyjnie namierzyć chory ząb konieczne stają się zdjęcia rtg. O ile 20% informacji odnośnie choroby stomatologicznej zbiera się z badania jamy ustnej, o tyle radiografia dostarcza aż 80% (E. Bohmer Dentistry in Rabbits and Rodents 2015). Część z tych zdjęć wykonywana jest z otwartą jamą ustną lub po włożeniu kliszy rentgenowskiej bezpośrednio do jamy ustnej, co u przytomnego zwierzęcia nie będzie w ogóle możliwe. Najczęściej używanym (i najbezpieczniejszym dla zwierzęcia) rodzajem znieczulenia jest znieczulenie gazowe. Jedynie długie i skomplikowane operacje stomatologiczne wykonywane są w narkozie iniekcyjnej.

Ryzyko? Analiza ryzyka znieczulenia do celów konsultacji lub kontroli stomatologicznej odbywa się na bieżąco w trakcie wizyty i badania bezpośrednio przed przystąpieniem do znieczulenia. Z reguły krótkotrwała narkoza gazowa (wziewna) nie powoduje powikłań i nie zagraża ani życiu ani zdrowiu pacjenta. Niemniej, zwierzęta z długą historią choroby, w starszym wieku lub ze współistniejącymi chorobami (np. kardiologicznymi) mogą, a nawet powinny przed znieczuleniem zasięgnąć opinii lekarza internisty lub specjalisty swoistego dla stwierdzonego schorzenia. Co tyczy się zabiegów stomatologicznych, to każdy z nich ma własną specyfikę, własne punkty krytyczne i możliwe powikłania wynikające czy to z samej ingerencji chirurgicznej czy ze stanu ogólnego. Wobec tego rozmowa odnośnie zabiegu zawsze jest prowadzona indywidualnie i dotyczy tylko danego pacjenta.

Zgoda na użycie środków znieczulających i wykonanie zabiegu lekarsko-weterynaryjnego? Tak samo jak praca z pacjentami, fachowe książki czy artykuły podnoszą sprawność diagnozowania chorób i umiejętność ich leczenia, tak zmieniające się prawo, coraz większa formalizacja i biurokratyzacja pracy lekarza wymusza na nim świadomość własnych praw i obowiązków. Usługa weterynaryjna jest rodzajem umowy cywilnoprawnej i podlega jej wszystkim zasadom i ograniczeniom. Świadczenie usług reguluje także kodeks etyki i deontologii weterynaryjnej mówiący, że „lekarz weterynarii powinien w sposób zrozumiały informować posiadacza zwierzęcia o rozpoznaniu, rokowaniu, zamierzonym postępowaniu i związanym z tym ryzykiem oraz kosztami, o przewidywanej użyteczności zwierzęcia po jego wyleczeniu, a także uzyskać akceptację właściciela odnośnie do planowanych działań”. Zgodnie z zaleceniem Krajowej Rady Lekarsko-Weterynaryjnej z 5 lipca 2002 roku, przyjmującym postać Uchwały nr 27 w sprawie wzoru dokumentów o wyrażeniu zgody na wykonanie zabiegu lekarsko-weterynaryjnego oraz o wyrażeniu zgody na wykonanie eutanazji, zgody w formie pisemnej powinno się pobierać przy każdorazowym użyciu środków do znieczulenia ogólnego. Jako stomatolog używam ich niemal u każdego pacjenta.

WZÓR ZGODY DO PODPISANIA W KLINICE:

ul. Pustułeczki 30

02-811 Warszawa


OŚWIADCZENIE

Ja niżej podpisany(a) wyrażam zgodę na zastosowanie u mojego zwierzęcia znieczulenia oraz na przeprowadzenie zabiegów wymienionych poniżej, łącznie z innymi zabiegami, które okażą się niezbędne. Jestem świadomy(a) jakie są przyczyny, cele oraz możliwe skutki wykonywanych zabiegów. Zdaję sobie sprawę z ryzyka jakie niosą zabiegi i znieczulenie, włącznie z ryzykiem dla zdrowia i życia zwierzęcia.
Oświadczam, że miałem(am) możliwość zadawania pytań odnośnie leczenia i uzyskałem(am) wyczerpującą odpowiedź.

Dane właściciela/opiekuna zwierzęcia:

Nazwisko i imię……………………………………………………………………………………….

Adres zamieszkania……………………………………………………………………………………

Numer telefonu………………………………………………………………………………………

Opis zwierzęcia o imieniu………………………………………

Gatunek…………………………………………………………

Rasa……………………………………………………………..

Płeć M/ Ż………………………………………………………..

Wiek…………………………………………………………….

Maść…………………………………………………………….

Rodzaj zabiegu wraz z orientacyjnym kosztem:

……………………………………………………………………………………….…………………

Data i Podpis…………………………………………              Podpis…………………………

(właściciel/opiekun zwierzęcia)                                        (lekarz weterynarii)


ZGODA NA WYKORZYSTANIE WIZERUNKU ZWIERZĘCIA
(opcjonalnie)

Wyrażam zgodę na utrwalenie w formie fotografii i/lub nagrania video oraz późniejsze wykorzystywanie wizerunku mojego zwierzęcia przez lek. wet. Jakuba Kliszcza.*

Podpis Właściciela/ Opiekuna zwierzęcia…………………………………………………………………………

*Wizerunek zwierzęcia może być wykorzystany między innymi do: Dydaktyki (artykuły w prasie branżowej i internecie, szkolenia wideo, wykłady dla lekarzy, studentów, właścicieli), Statystyki i prac naukowych (badanie częstotliwości występowania chorób, ocena populacji, badania naukowe), Promocji (np. publikowanie zdjęć na stronie facebook czy www.jakubkliszcz.com, projektowanie banerów i plakatów), itp.

Czym jest wizerunek zwierzęcia? Okazuje się, że wykorzystywanie wizerunku zwierzęcia w polskim prawie nie jest normowane żadnymi przepisami. Zwierzę nie podlega ani pod prawa autorskie (nie jest dziełem ani wytworem Właściciela, nawet jeśli ów jest hodowcą i wychowuje zwierzę od małego), ani nie ma prawa do ochrony wizerunku (takie prawo przysługuje jedynie człowiekowi). A zatem wykorzystanie zarobkowe, lub niezarobkowe wizerunku zwierzęcia nie musi odbywać się za zgodą Właściciela. W teorii. W praktyce jednak liczy się transparentność i uczciwość. Zdjęcia i materiały wideo pacjentów są niezwykle istotnym materiałem, pomocnym w edukowaniu innych, choć także i siebie. Dobrze, jeśli Właściciel będzie tego świadomy, gdy następnym razem odwiedzając moją stronę znajdzie tam podobiznę swojego pupila. Stąd właśnie idea powyższego zapisu.

wykladkuby-0486wykladkuby-0476
Przykład wykorzystania wizerunku zwierzęcia podczas wykładu dla studentów SGGW.


KOSZTY


Koszty?
Podpisana zgoda na zabiegi weterynaryjne, a więc przystąpienie do umowy cywilnej jest także zgodą na uiszczenie opłaty za te usługi, czyli wywiązanie się z postanowień umowy. Orientacyjne koszty podstawowych usług stomatologicznych są następujące:

a) Konsultacja stomatologiczna: (znieczulenie, badanie jamy ustnej, korekcje koron zębów jeśli są istotne, czyszczenie kieszonek dziąsłowych i szczelin międzyzębowych, zdjęcia rtg w 4 projekcjach podstawowych oraz 2 – 6 projekcjach specjalistycznych, zdjęcia wewnątrzustne, opis wizyty, diagnoza, rozważenie możliwości leczenia oraz ewentualne leki) *** zł.

b) Zabieg stomatologiczny: (znieczulenie, materiały operacyjne, zabieg operacyjny) *** zł. Przed każdym zabiegiem przeprowadzana jest indywidualna analiza ryzyka. Ustalane są założenia do spełnienia i możliwe powikłania. Ustalana jest ilość zabiegów potrzebnych do spełnienia danego założenia. Jeśli w trakcie trwania zabiegu okazuje się, że spełnienie ustalonych założeń nie jest możliwe w danej chwili i wymagane jest dokończenie zabiegu w późniejszym terminie, to koszt następnych operacji jest pomniejszany o wartość usługi, a klient płaci jedynie za materiały póki ustalone na początku założenia nie zostaną spełnione. Innymi słowy, jeśli do wyrwania 2 zębów będę potrzebował 3 operacji, ale ustaliłem z Właścicielem, że zrobię to w trakcie 1 operacji, to ów płaci pełny koszt jedynie za pierwszą, reszta wykonywana jest po kosztach materiałów i leków. To samo tyczy się poprawek operacji domniemanych jako udane (na przykład w sytuacji odrostu operowanego przeze mnie zęba), chyba że przeprowadzona przeze mnie analiza ryzyka wyklucza gwarancję udanego zabiegu. W każdym przypadku Właściciel informowany jest o przebiegu zabiegu i okolicznościach ewentualnych komplikacji.

c) Kontrola stomatologiczna: (ewentualne znieczulenie, materiały i leki stomatologiczne, kontrola stanu zwierzęcia, kontrola gojenia ran pooperacyjnych, kontrola przerastania zębów i zabiegi ich korygowania) *** zł.

d) Zdjęcia rentgenowskie wykonywane ze zlecenia innych lekarzy lub lecznic (znieczulenie, wykonanie zdjęć rtg w podstawowych 4 projekcjach oraz w 2 – 6 projekcjach specjalistycznych, zdjęcia wewnątrzustne) *** zł.

Co to za gwiazdki? Działalność weterynaryjna, czy raczej usługi weterynaryjne w świetle naszego prawa nie mogą być reklamowane. Sporo dziur w tym zapisie i sporo metod na ominięcie zakazu, ale tak jest i już. W każdym razie podawanie cen może być uznane jako reklama. Poza tym podanie publiczne cen swoich zabiegów i konsultacji może być uznane za przejaw nieuczciwej konkurencji. Dlatego „wygwiazdkowałem” kwoty. Oczywiście powyższe zasady nie mają zastosowania, jeśli ktoś zadzwoni do lecznicy, albo napisze maila z zapytaniem o ceny. Wtedy udzielenie mu odpowiedzi będzie już indywidualnym działaniem informacyjnym i w takowym nie ma nic złego.